Kwiecień - światowy miesiąc wiedzy na temat Autyzmu – o czym warto pamiętać?
13 kwietnia 2026
Autyzm, a właściwie zaburzenie ze spektrum autyzmu (ang. autism spectrum disorder, ASD), jest zaburzeniem neurorozwojowym, związanym z nieprawidłowym funkcjonowaniem układu nerwowego. Objawy ujawniają się już we wczesnym etapie rozwoju i w różnym stopniu są obecne także w dalszym życiu człowieka. Zaburzeniom ze spektrum autyzmu mogą towarzyszyć także m.in. zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytami uwagi, niepełnosprawność intelektualna.
Głównymi problemami w spektrum autyzmu są zaburzenia w zakresie komunikacji i społecznych interakcji oraz obecność sztywnych, ograniczonych i stereotypowych zachowań i zainteresowań. Objawy muszą być stwierdzane od wczesnego dzieciństwa i ograniczać lub pogarszać codzienne funkcjonowanie. Jeszcze niedawno uważano, że autyzm dotyczy głównie chłopców – był diagnozowany u nich niemal cztery razy częściej niż u dziewcząt. Stąd też symbolicznym kolorem autyzmu stał się niebieski. Najnowsze badania pokazują jednak, że autyzm w takim samym stopniu dotyka mężczyzn, jak i kobiety.
Przy odpowiednich metodach terapeutycznych można zmniejszyć nasilenie występowania objawów i poprawić funkcjonowanie osoby z ASD. Bardzo ważne jest wczesne rozpoznanie i wdrożenie odpowiednich form terapii.
W Polsce żyje ponad 200 tys. osób w spektrum autyzmu. Liczba orzeczeń do kształcenia specjalnego z uwagi na autyzm z roku na rok rośnie. Z czego to wynika? Eksperci tłumaczą to przede wszystkim większą świadomością społeczną, wiedzą specjalistów i dostępnością ośrodków zajmujących się diagnozowaniem dzieci. Wśród możliwych przyczyn wzrostu wskaźników wymienia się także wpływ zmian w definicjach i kryteriach diagnostycznych wraz ze zmianami w metodologii badań. Jednak nie można też wykluczyć zwiększenia częstości występowania ASD.
Rozwój nauki sprawia, że pojawiają się kolejne odpowiedzi, ale też kolejne pytania o to, jak funkcjonuje mózg osób ze spektrum autyzmu. Aktualnie w ujęciu szybko rozwijającej się dziedziny wiedzy jaką jest nauka o neuroróżnorodności, mówi się, że osoby z ASD się „neuroaktywne”, ponieważ ich konstrukcja umysłowa jest mniej spotykana i poznana, a także odmienna od większości osób „neurotypowych”. Neuroróżnorodność sprawia, że spektrum autyzmu może być traktowane bardziej jako odmienność, niż choroba, a osoby ze spektrum autyzmu jako osoby z unikalnymi talentami i potrzebami.
Pamiętajmy, że te osoby są wśród nas i potrzebują naszego wsparcia oraz akceptacji, a nie tylko tolerancji.
Szanowni Państwo,